Kiedy patrzysz na jej idealnie gładką twarz, burzę blond włosów i figurę, która przeczy prawom fizyki (i anatomii), łatwo zapomnieć o mijającym czasie. Wydaje się, że utknęła w wiecznej, plastikowej młodości. Sama bawiłam się nią w latach dziewięćdziesiątych, moja mama czesała jej koński ogon w latach siedemdziesiątych, a dzisiejsze sześciolatki wciąż proszą o nią w listach do Świętego Mikołaja. Ale czas płynie dla każdego, nawet dla kogoś zrobionego z polichlorku winylu. Zastanawiałeś się kiedyś, ile lat ma Barbie i jak zdołała przetrwać na rynku, na którym trendy zmieniają się szybciej niż jej garderoba? Przygotuj się na mały szok, bo najpopularniejsza lalka świata mogłaby już spokojnie ubiegać się o zniżki dla seniorów.
Barbie ma obecnie 67 lat. Zadebiutowała oficjalnie 9 marca 1959 roku na Amerykańskich Międzynarodowych Targach Zabawek w Nowym Jorku. Została stworzona przez Ruth Handler, współzałożycielkę firmy Mattel, jako pierwsza masowo produkowana lalka dla dziewczynek, która miała wygląd dorosłej kobiety.
Data urodzin i nieco kontrowersyjny rodowód (1959)
Żeby dokładnie policzyć, ile lat ma Barbie, musimy cofnąć się do końcówki lat pięćdziesiątych. To wtedy Ameryka przeżywała powojenny boom gospodarczy, a rynek zabawek był zdominowany przez lalki-bobasy. Dziewczynki miały uczyć się wyłącznie jednej roli: troskliwej matki. Ruth Handler, obserwując swoją córkę Barbarę (od której imienia pochodzi nazwa lalki), zauważyła coś fascynującego. Dziewczynka bawiła się papierowymi lalkami, wycinając je z magazynów, i nadawała im dorosłe role — od studentek po bizneswomen.
Inspiracja prosto z niemieckiego kiosku
Przełom nastąpił podczas wycieczki Handlerów do Europy w 1956 roku. Ruth zobaczyła w witrynie niemieckiego sklepu lalkę Bild Lilli. Lilli nie była jednak zabawką dla grzecznych dziewczynek. Była to figurka wzorowana na postaci z komiksu w bulwarowej gazecie Bild-Zeitung — wyzwolonej, bezczelnej call girl, którą dorośli mężczyźni kupowali jako śmieszny gadżet barowy lub prezent na wieczory kawalerskie. Lilli miała mocny makijaż, wyzywające stroje i figurę wampa.
Dla zarządu Mattela pomysł był nie do przełknięcia.
Mężczyźni w firmie pukali się w głowy, twierdząc, że żadna matka nie kupi córce lalki z wyraźnie zarysowanym biustem. Handler postawiła na swoim. Wykupiła prawa do niemieckiej figurki, złagodziła jej wizerunek, zmyła krzykliwy makijaż i 9 marca 1959 roku zaprezentowała światu Barbie Millicent Roberts (tak, ma pełne imię i nazwisko).
Pierwsza praca, pierwszy milion i chłopak bez przeszłości
W 1959 roku pierwsza Barbie (tzw. Ponytail No. 1) kosztowała równe 3 dolary. Ubrana była w czarno-biały kostium kąpielowy w paski, miała białe okulary przeciwsłoneczne i klasyczny, gruby eyeliner. Nie uśmiechała się szeroko — jej spojrzenie było raczej chłodne, niemal modelinguwe, z okiem lekko skierowanym w bok. Zabawka z miejsca stała się gigantycznym hitem handlowym. W pierwszym roku produkcji sprzedano około 350 tysięcy sztuk.
Ken dołącza do ekipy (1961)
Skoro wiemy już, ile lat ma Barbie, warto zapytać o Kena. Zadebiutował dwa lata później, w 1961 roku, co czyni go 65-latkiem. Ken Carson (nazwany na cześć syna Handler) zawsze pozostawał nieco w cieniu swojej sławnej partnerki. Nie miał własnego domu, samochodu, a przez długi czas nawet wyraźnie zarysowanej profesji — był po prostu “chłopakiem Barbie”. W 2004 roku Mattel zszokował świat, ogłaszając ich rozstanie. Barbie zaczęła spotykać się z australijskim surferem o imieniu Blaine. Kryzys trwał jednak krótko i po kilku latach para (w ramach świetnej akcji marketingowej) do siebie wróciła.
Ewolucja Barbie na przestrzeni 67 lat
Utrzymanie się na szczycie przez prawie siedem dekad wymaga ciągłych transformacji. Barbie z lat sześćdziesiątych, skupiona głównie na modzie i przygotowaniach do ślubu, nie przetrwałaby w latach osiemdziesiątych, kiedy kobiety masowo ruszyły do korporacji, ani tym bardziej w erze ciałopozytywności.
W ciągu 67 lat Barbie wykonała tytaniczną pracę nad swoim wizerunkiem:
- Zdobyła ponad 250 różnych zawodów (od pielęgniarki, przez astronautkę w 1965 roku — cztery lata przed lądowaniem na Księżycu! — po kandydatkę na prezydenta USA).
- Przeszła całkowitą metamorfozę rysów twarzy (słynny “uśmiech Barbie” wprowadzono dopiero w 1977 roku z modelem Superstar).
- Przetrwała oskarżenia o promowanie anoreksji i nierealistycznych standardów piękna.
Rewolucja w pudełku (2016)
Największy przełom i próba odmłodzenia marki nastąpiła kilka lat temu. Kiedy sprzedaż zaczęła drastycznie spadać, a współcześni rodzice woleli kupować córkom bardziej realistyczne lalki lub klocki edukacyjne, Mattel uruchomił projekt Project Dawn. W 2016 roku na okładce magazynu “Time” zaprezentowano nową linię “Fashionistas”. Po raz pierwszy w historii Barbie zyskała trzy nowe typy sylwetki: curvy (krągłą), tall (wysoką) i petite (drobną). Dodatkowo zyskała siedem różnych odcieni skóry, 22 kolory oczu i 24 fryzury.
Plastik, który nigdy się nie starzeje
Choć metryka jest bezlitosna i wiemy dokładnie, ile lat ma Barbie, fenomen tej lalki polega na tym, że udało jej się oszukać czas. Nie zestarzała się, ale dorosła razem ze swoimi klientkami. Film Grety Gerwig z 2023 roku udowodnił, że 67-letnia ikona z kawałka plastiku wciąż potrafi zarobić miliard dolarów w kinach, bawić się własnym mitem i wywoływać globalne dyskusje o feminizmie i patriarchacie. Może i ma na karku prawie siedemdziesiątkę, ale wygląda na to, że Barbie dopiero się rozkręca.
