Skąd wzięło się powiedzenie cisza jak makiem zasiał?
Dlaczego, gdy zapada wielka cisza, mówimy, że ktoś “makiem zasiał”? Odkryj fascynujące połączenie starożytnych bogów snu, rolnictwa i tego uśpionego powiedzenia!
Strona główna » Język »
Wziąć na tapet czy na tapetę? Poprawna forma i geneza
Zdarzyło ci się kiedyś brać coś "na tapetę"? Albo usłyszeć, jak znajomy rzuca tym hasłem w trakcie poważnej dyskusji? To jeden z tych zwrotów, które możemy usłyszeć w biurze, przy rodzinnym obiedzie czy podczas planowania kolejnych życiowych celów.
Problem w tym, że większość z nas przez całe życie powtarza go z drobnym, ale dość komicznym błędem. Bo jeśli zastanowimy się przez chwilę, po co mielibyśmy przyklejać nasze codzienne problemy do ściany pokrytej wzorem w kwiatki? To kompletnie nie ma sensu! Czas raz na zawsze wyjaśnić, jak brzmi poprawna forma tego zwrotu.
Poprawna forma to "wziąć na tapet". Zwrot ten nie ma nic wspólnego z ozdobną tapetą na ścianie. Pochodzi od niemieckiego słowa "Tapet", oznaczającego stół przykryty zielonym suknem, przy którym dawniej prowadzono ważne obrady i dyskusje. Bierzemy więc sprawę na stół, a nie na ścianę!
Skąd w ogóle wziął się ten tajemniczy stół?
Żeby zrozumieć, skąd wzięło się powiedzenie na tapet, musimy wyobrazić sobie mroczne, chłodne gabinety, bardzo poważnych urzędników w perukach i ogromne, dębowe meble.
W dawnej Europie, a zwłaszcza w krajach niemieckojęzycznych, meble, przy których podejmowano kluczowe państwowe decyzje, obijano specjalnym, grubym materiałem. Najczęściej miało ono kolor głębokiej zieleni, dokładnie tak jak widujemy to dziś na stołach bilardowych. Ten właśnie materiał, a z czasem i sam stół obrad, nazywano słowem "Tapet".
Kiedy więc politycy mieli przedyskutować jakiś palący problem, mówili, że kładą go na stół - czyli ląduje on na tapet. Przeniesienie tego zgrabnego określenia do naszego rodzimego języka było tylko kwestią czasu.
Dlaczego "wziąć na tapetę" to taki kuszący błąd?
Pomyśl o tym czysto logicznie. Nasze mózgi uwielbiają iść na skróty i łączyć zupełnie nieznane słowa z tymi, które doskonale znamy z codzienności. Umówmy się - prawie nikt z nas nie spotkał w swoim życiu wielkiego mebla zwanego tapetem.
Znamy za to świetnie zwoje kolorowego papieru służące do szybkiej dekoracji ścian. Kiedy więc w rozmowie pojawia się to dziwnie brzmiące słowo, nasza głowa z automatu dopisuje na końcu jedną samogłoskę. I tak oto, zupełnie nieświadomie, tworzymy lingwistycznego potworka.
- Co ciekawe, samo słowo określające ozdobę ścienną pochodzi z łaciny (tapetae), gdzie oznaczało luksusowy dywan lub ciężką zasłonę.
- Językoznawcy nazywają ten rodzaj błędu "adideacją" - to zjawisko polegające na tym, że zupełnie niezrozumiałe, obce słowo na siłę upodabniamy do znanego.
- W języku polskim mamy więcej podobnych pułapek, chociażby słynne "po najmniejszej linii oporu" zamiast poprawnego "po linii najmniejszego oporu".
Kiedy zielone sukno wkracza do akcji?
Używanie tego zwrotu ma ręce i nogi tylko wtedy, gdy mówimy o sprawach wymagających głębszego przemyślenia, żarliwej dyskusji lub zespołowego rozwiązania. Gdy szef w pracy mówi, że musicie omówić nowy projekt, możecie śmiało wziąć go na tapet.
Oczywiście, nasza mowa potoczna jest pełna fantastycznych zamienników. Zawsze możemy przecież wziąć coś pod lupę, rzucić na coś okiem albo rozłożyć problem na czynniki pierwsze. Jednak ten metaforyczny stół pokryty zielonym materiałem dodaje całej rozmowie przyjemnego, dyplomatycznego smaczku.
Następnym razem, gdy usłyszysz od kogoś to popularne powiedzenie, po cichu uśmiechnij się pod nosem. A jeśli w towarzystwie padnie pełne wahania pytanie, wziąć na tapet czy na tapetę, masz już w zanadrzu świetną anegdotę. W końcu o wiele wygodniej i mądrzej rozwiązuje się życiowe zagwozdki, siedząc wygodnie przy solidnym stole, niż próbując na siłę przykleić je do ściany w salonie!
Skąd się wzięło powiedzenie “spać jak suseł”?
Zastanawiasz się, dlaczego mówimy, że ktoś śpi jak suseł? Poznaj zabawną historię i przyrodnicze ciekawostki, które stoją za tym popularnym powiedzeniem!
Co to jest pantałyk? Skąd się wzięło to powiedzenie?
Wyjaśniamy z perspektywy językoznawczej, co to jest pantałyk i skąd się wzięło to powiedzenie. Poznaj fascynującą etymologię związku “zbić z pantałyku”.
Skąd się wzięło powiedzenie “raz na ruski rok”?
Poznaj historyczne i kalendarzowe tło popularnego frazeologizmu. Wyjaśniamy krok po kroku, skąd się wzięło powiedzenie raz na ruski rok.
Ile jest słów w języku francuskim?
Ile jest słów w języku francuskim? Od codziennego słownictwa po gigantyczne słowniki – poznaj zaskakujące liczby i różnice między językami. Sprawdź!
Czym różni się język brytyjski od amerykańskiego?
Fascynujące jest to, jak jeden język może rozwinąć się w dwa wyraźnie różne warianty. Brytyjski i amerykański angielski, choć pozornie identyczne, kryją w sobie wiele fascynujących różnic, które często prowadzą do zabawnych nieporozumień. W tym artykule przyjrzymy się najważniejszym różnicom w wymowie, pisowni i słownictwie, które sprawiają, że te dwa warianty angielskiego stają się tak wyjątkowe. Niezależnie od tego, czy podróżujesz między Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią, czy po prostu jesteś ciekaw językowych niuansów, ten przewodnik pomoże ci lepiej zrozumieć, co czyni brytyjski i amerykański angielski tak osobliwymi.
Skąd się wzięło powiedzenie: “pocić się jak świnia”?
Czy kiedykolwiek użyłeś zwrotu “pocić się jak świnia” w upalny dzień? To powiedzenie znamy wszyscy, ale czy zastanawiałeś się nad jego pochodzeniem? Prawda jest zaskakująca i przeczy naszym powszechnym wyobrażeniom. W rzeczywistości świnie wcale się nie pocą! Zapraszamy do odkrycia fascynującej historii tego popularnego powiedzenia oraz poznania prawdy o mechanizmach termoregulacji u świń. Dowiesz się również, jak ważne jest zrozumienie znaczenia idiomów w naszym języku i dlaczego warto znać ich pochodzenie.
Ile jest słów w języku hiszpańskim?
Zastanawiałeś się kiedyś, ile słów kryje w sobie język hiszpański? To pytanie, które intryguje wielu uczących się tego pięknego języka. Hiszpański, jako jeden z najpopularniejszych języków świata, zachwyca swoim bogactwem leksykalnym i różnorodnością wyrażeń. W tym artykule przyjrzymy się liczbie słów w języku hiszpańskim, poznamy czynniki wpływające na jego rozwój oraz dowiemy się, ile słów potrzeba do swobodnej komunikacji. Zapraszam do fascynującej podróży przez język, którym posługuje się ponad 580 milionów osób na całym świecie!