Dlaczego wzdrygamy się podczas zasypiania?

Przykrywasz się miękką kołdrą, zamykasz zmęczone oczy i pozwalasz myślom odpłynąć. Jesteś dosłownie na granicy wspaniałego snu, gdy nagle znikąd pojawia się uczucie potknięcia na schodach albo wpadania w wielką, czarną dziurę. Całe twoje ciało gwałtownie podskakuje, serce bije jak oszalałe i znowu jesteś rozbudzony.

Jeśli kiedykolwiek zastanawiałaś/eś się, dlaczego wzdrygamy się podczas zasypiania, uspokajam cię - nie jest to żaden objaw ukrytej choroby ani znak, że masz w sypialni ducha, który łapie cię za nogi. Ten powszechny, stresujący dreszcz to po prostu małe "zwarcie" oprogramowania w naszym centralnym komputerze sterującym, czyli w mózgu!

Gwałtowne wzdrygnięcia w trakcie zasypiania nazywane są zrywami mioklonicznymi. Pojawiają się one w momencie, gdy nasze ciało bardzo szybko się rozluźnia i przechodzi z jawy do snu. Zdezorientowany mózg źle interpretuje ten błyskawiczny spadek napięcia mięśni jako fizyczny upadek i w panice wysyła silny impuls nerwowy, by nas "ratować".

Błąd w komunikacji między głową a nogami

Proces zasypiania tylko z pozoru wydaje się prosty. Tak naprawdę to niezwykle skomplikowana procedura, podczas której twój organizm musi krok po kroku odłączyć się od bodźców i całkowicie wyłączyć mięśnie, by zapobiec lunatykowaniu.

Zazwyczaj przebiega to gładko. Czasem jednak proces ten odbywa się w lekkim chaosie. Kiedy leżysz wyjątkowo wygodnie i twoje mięśnie rozluźniają się zbyt gwałtownie, mózg, który wciąż znajduje się na wpół na jawie, wpada w potężną panikę. Otrzymuje sygnał: "Uwaga, wszystkie systemy mięśniowe wyłączone, obiekty latające luzem!". Interpretuje to jako stan spadania w dół i dla pewności wysyła potężnego "kopniaka" prądu do nóg i rąk, by złapały równowagę.

Pierwotny system bezpieczeństwa, który ocalał przodków

Naukowcy mają też bardzo ciekawą, ewolucyjną teorię na temat tego dziwnego fenomenu. Uważają, że zrywy miokloniczne to prezent, jaki dostaliśmy w genach po naszych bardzo odległych praprzodkach, którzy nie dysponowali materacami ortopedycznymi.

Zanim ludzie przenieśli się do łóżek, spali na drzewach lub wysoko na skałach, by unikać drapieżników. Błyskawiczna reakcja organizmu na gwałtowne zwiotczenie mięśni (i zsuwanie się z gałęzi) była systemem ratunkowym. Dzięki temu nagłemu wzdrygnięciu, prehistoryczny człowiek łapał równowagę, zanim rozbił sobie nos o ziemię. System pozostał z nami do dziś, chociaż największe grożące nam niebezpieczeństwo to zaplątanie się w kołdrę.

Kiedy twój mózg myli się najczęściej?

Choć "spadanie w łóżku" dotyka każdego, ten wewnętrzny, nocny alarm uruchamia się najmocniej w określonych sytuacjach. Zobacz, co najbardziej prowokuje nasz układ nerwowy do błędów:

• Ogromne zmęczenie - im szybciej i mocniej zmuszasz zszargany organizm do przejścia w fazę snu, tym bardziej pogubiony i chaotyczny bywa proces "wyłączania" w głowie.
• Stresujący dzień - napięte, zestresowane mięśnie o wiele gwałtowniej zrzucają z siebie balast po położeniu się do łóżka, co od razu wywołuje u mózgu panikę o spadaniu.
• Dużo kofeiny i aktywności - wypita po południu mocna kawa albo wieczorny bieg stymulują układ nerwowy, który nie chce dać się bez walki przełączyć w tryb łóżkowy.

Nie walcz, tylko podziękuj!

Chociaż takie gwałtowne przebudzenie z rozszalałym sercem potrafi nieźle zdenerwować, powinieneś pamiętać o jednym. To nie jest złośliwość natury, ale dowód na to, jak wspaniale działają twoje radary bezpieczeństwa. Jeśli zrywy przytrafiają ci się regularnie i utrudniają nocny relaks, po prostu zwolnij tempo wieczorem, unikaj ciężkich ćwiczeń przed spaniem i wycisz smartfon.

Kiedy więc następnym razem wylądujesz twarzą na poduszce po urojonym potknięciu o wielki kamień, uśmiechnij się. Pomyśl, że właśnie przetestowałeś genialny, tysiącletni spadochron, a potem spokojnie wróć do zasypiania - w końcu łóżko to jedyne miejsce, w którym nie da się upaść niżej!